• Η Ε.Ε. ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΠΑΡΑΚΜΗΣ

Η γαλλική ιστοσελίδα Elucid του οικονομολόγου Ολιβιέ Μπεριγιέ έχει εναλλακτικό περιεχόμενο και αναδεικνύει τεκμηριωμένα στοιχεία που αποκλίνουν από τα αφηγήματα των συστημικών ΜΜΕ, ιδίως όσον αφορά σε θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε άρθρο του συνεργάτη της Ερίκ Ζιγιό με τίτλο “Το γαλλογερμανικό διαζύγιο επιταχύνει την παρακμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ” (Le divorce franco-allemand précipite le déclin de l’Union européenne) επισημαίνεται ότι παρά το γεγονός ότι ο Εμμανουέλ Μακρόν είναι ο πιο ευρωπαϊστής Πρόεδρος που πέρασε από τη Γαλλία, οι νέες συνθήκες που δημιουργούνται αυξάνουν όλο και περισσότερο τις εντάσεις και τη διάσταση μεταξύ Γαλλίας-Γερμανίας σε βαθμό που να γίνεται λόγος για “μετωπική σύγκρουση”. Επισημαίνεται ειδικότερα:   

Βασικό θέμα διαφωνιών είναι τα ενεργειακά ζητήματα. Μετά το δυστύχημα στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία, που κινδύνεψε να προκαλέσει τον όλεθρο στην ευρύτερη περιφέρεια του Τόκιο, η Γερμανία, με την επιρροή του ισχυρού οικολογικού κινήματος,  αποφάσισε να εγκαταλείψει πλήρως την πυρηνική ενέργεια και να επικεντρώσει στην “πράσινη ενέργεια”. Αντίθετα, η Γαλλία, που είχε από χρόνια στηριχτεί στην πυρηνική ενέργεια, αποφάσισε το 2022 να ξαναρχίσει την ανάπτυξη του θερμοπυρηνικού τομέα παραγωγής ενέργειας.

Η Γαλλία πέτυχε μια πρώτη νίκη τον Φεβρουάριο του 2022 όταν πέτυχε η “Κομισιόν” να αποδεχτεί ότι η πυρηνική ενέργεια ήταν συμβατή σε μεταβατικό στάδιο με το στόχο της αειφόρου ανάπτυξης και της πράσινης ενέργειας και να απολάβει ανάλογες επιδοτήσεις. Η Γερμανία διαφώνησε, αλλά δεν πέτυχε να πετύχει συσχετισμό που θα ανέτρεπε την απόφαση.

Το ζήτημα επανήλθε όταν τέθηκε θέμα παραγωγής του υδρογόνου ως καυσίμου. Η Γαλλία επιμένει να συμπεριληφθεί το υδρογόνο που θα παράγεται από την ηλεκτρική ενέργεια των πυρηνικών εργοστασίων, σε αντίθεση με τη Γερμανία, που θεωρεί “πράσινο” υδρογόνο μόνο το παραγόμενο από τον ηλεκτρισμό των ανεμογεννητριών και των φωτοβολταϊκών και κατ’ εξαίρεση από άνθρακα ή φυσικό αέριο. Το ζήτημα τί θεωρείται “ανανεώσιμη” πηγή είναι κρίσιμο, για να καθοριστεί πώς θα υλοποιηθεί ο στόχος του 2030, το 45% της παραγωγής ενέργειας στην Ε.Ε. να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Ο καγκελάριος Σολτς μέσω ενός συμβούλου του διεμήνυσε ότι η χώρα του θα σταματούσε να αντιτάσσεται το υδρογόνο που θα παράγεται με ηλεκτρισμό προερχόμενο από πυρηνική ενέργεια να συμπεριλαμβάνεται στις ανανεώσιμες πηγές, Δεν είναι βέβαιο όμως ότι θα συμφωνήσουν οι “Πράσινοι” εταίροι.

Πίσω από τις επικλήσεις για τα περιβαλλοντικά ζητήματα που προβάλλονται, κρύβονται αντικρουόμενα οικονομικά συμφέροντα της κάθε χώρας: Η διατήρηση και ανάπτυξη κρίσιμων τομέων της οικονομίας, παραγόντων ευημερίας, ισχύος και επιρροής τους.

Όμως, τα συμφέροντα της Γαλλίας έχουν πληγεί από τον τρόπο οργάνωσης της αγοράς ενέργειας στην Ε.Ε., ο οποίος οδήγησε στο όρια της χρεωκοπίας την αντίστοιχη “ΔΕΗ” και ιδίως η τιμολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία έχει συνδεθεί με την τιμή του φυσικού αερίου. Κάτι που εξυπηρετεί τη Γερμανία, της οποίας η οικονομία βασίζεται στην κατανάλωση φυσικού αερίου, όχι όμως και της Γαλλίας που έχει ελάχιστη εξάρτηση (5-10%) από αυτό. Η γαλλική πλευρά ζητεί με επιμονή την αποσύνδεση, αφού η άνοδος στα ύψη των τιμών του φυσικού αερίου προκαλεί άνοδο τιμών του ρεύματος αδικαιολόγητα τιμωρητικές για τη χώρα. Η Γερμανία αρνείται πεισματικά. Η αντιπαράθεση των δύο χωρών στο θέμα προβλέπεται έντονη στη συνέχεια, με την καθεμία να συγκεντρώνει όσο γίνεται περισσότερους συμμάχους υπέρ της θέσης της. Η Γαλλία υποστηρίζεται τουλάχιστον από την Ισπανία, ενώ η Γερμανία έχει τη στήριξη τουλάχιστον της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, των Κάτω Χωρών, του Λουξεμβούργου και της Λετονίας.

Να σημειωθεί ότι η κατάσταση οδηγείται στα άκρα με τη συνεχιζόμενη εμπλοκή της Ε.Ε. στον ουκρανικό πόλεμο. Το πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας που επιβάλλει η Γερμανία σε συνδυασμό με την επιβολή των κυρώσεων στη Ρωσία έχει κάνει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε. από τα ακριβότερα στον κόσμο.

Πέρα από τα κρίσιμα ενεργειακά, η διάσταση απόψεων των δύο χωρών εκτείνεται και σε άλλα θέματα.

Η Γαλλία ζητεί κοινή αντιμετώπιση εκ μέρους της Ε.Ε. του προστατευτισμού των ΗΠΑ υπέρ των εγχώριων εταιριών στο πλαίσιο του προεδρικού διατάγματος καταπολέμησης του πληθωρισμού (“Inflation reduction Act”) . Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιδοτήσεις και φοροελεφρύνσεις επιχειρήσεων ύψους 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για να ενισχυθεί η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια.

Σύμφωνα με το Elucid “το Βερολίνο δεν θέλει να ακούει για το ταμείο κυριαρχίας που επιθυμεί το Παρίσι”, με το οποίο ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. υποτίθεται ότι θα μπορεί να ενισχύαει επενδύσεις στρατηγικού χαρακτήρα. Άλλα ΜΜΕ, όπως το Euractiv  θέτουν πιο κομψά ότι ναι μεν το “Ταμείο Ευρωπαϊκής Κυριαρχίας”, το οποίο προωθούν και οι κυρίες Φον ντερ Λάιεν και Βεστάγκερ  με τη γαλλική στήριξη θα δημιουργηθεί, αλλά θα είναι εκ των πραγμάτων κέλυφος κενό περιεχομένου ελλείψει των προϋποθέσεων χρηματοδότησής του.

Επίσης, η Γερμανία επικαλούμενη τη διατήρηση της ενιαίας αγοράς, αρνείται διεύρυνση του νομικού πλαισίου για τις δημόσιες επιχορηγήσεις στις επιχειρήσεις.

Στο γεωστρατηγικό τομέα, τα σχέδια για την από κοινού κατασκευή μαχητικού αεροπλάνου και βαρέως άρματος καρκινοβατούν. Η Γερμανία δεν απευθύνθηκε στη Γαλλία για συμμετοχή στο σχέδιο κοινής αντιαεροπορικής άμυνας, το οποίο η Γαλλία αντιμετωπίζει με καχυποψία. Αφενός διότι γίνεται στα πλαίσια του ΝΑΤΟ και τούτο σημαίνει το τέλος της “κοινής ευρωπαϊκής άμυνας” που θα ήθελε το Παρίσι και αφετέρου αποτελεί εκδήλωση του επανεξοπλισμού της Γερμανίας, για τον οποίο η Γαλλία ανησυχεί. Ο ιστοχώρος επικαλείται δήλωση ανώτατου Γάλλου αξιωματικού, του υποναύαρχου Μπλεζάν, που εκφράστηκε σε επιτροπή της Βουλής χωρίς περιστροφές: «Οι θέσεις Γαλλίας και Γερμανίας είναι σήμερα διαμετρικά αντίθετες σε όλα τα θέματα. Η [γερμανική αντιαεροπορική] πρωτοβουλία συνιστά πραγματικό “κόλαφο” για τη Γαλλία”.

Τριβές επήλθαν και στο θέμα του σχεδίου αγωγού φυσικού αερίου που η Γερμανία είχε ζητήσει να διέλθει από την Ισπανία μέσω Γαλλίας και αντιμετώπισε άρνηση των γαλλικών αρχών, για να γίνει τελικά υποβρύχιος μέσω Μασσαλίας.

Είχαν υπάρξει διαστάσεις απόψεων στο παρελθόν μεταξύ Γαλλίας-Γερμανίας, ως συνεταίρων ΕΟΚ/ΕΕ. Ποτέ όμως τόσο συχνές και έντονες όσο τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα ο “γαλλογερμανικός άξονας” να μεταβάλλεται σε “γαλλογερμανικό ανταγωνισμό”. Η γαλλική ιθύνουσα τάξη αντιλαμβάνεται, ότι όσο προωθούσε την “ευρωπαϊκή ολοκλήρωση” ως αυτοσκοπό υπέρτερο του εθνικού συμφέροντος, η Γερμανία αξιοποίησε το ίδιο πλαίσιο με αποκλειστικό γνώμονα το εθνικό της συμφέρον. Η “Ευρώπη”, μετά τη δεκαετία του 1980, από μέσο υπέρ των λαών που την απάρτιζαν, έγινε αυτοσκοπός.

Ήδη, υπό την προεδρία του πλέον ευρωπαϊστή Γάλλου Προέδρου, αναδεικνύεται η αντίστροφη πορεία, με την κάθε κυβέρνηση να προβάλλει το εθνικό της συμφέρον υπεράνω της αποκαλούμενης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Γαλλίδα υπουργός δήλωσε δημόσια ότι η χώρα της προτίθεται να συγκροτήσει “πυρηνική συμμαχία” 11 χωρών, για να ακουστεί η καλύτερα η άποψή τους υπέρ της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.

Η Γαλλία αναζητεί επίσης νέους συμμάχους εντός και εκτός Ε.Ε.

Το 2021 συνυπέγραψε με την Ιταλία τη “Συμφωνία του Κιριναλίου”, που έχει την ίδια βαρύτητα με το γαλλογερμανικό σύμφωνο του 1963 που θεωρείται η απαρχή του γαλλογερμανικού άξονα.

Παράλληλα, ενώ ο Μακρόν είχε πρωτοστατήσει στην αντιπαράθεση με τη Βρετανία λόγω του “Μπρέξιτ”, φαίνεται πως η “Εγκάρδια Συνεννόηση” αναβιώνει, με τη συνάντηση κορυφής του Γάλλου Προέδρου και του Βρετανού Πρωθυπουργού Ρίσι Σούνακ στις 10 Μαρτίου αυτής της χρονιάς. Την οποία και οι δύο πλευρές βλέπουν ως απαρχή σύσφιγξης των σχέσεὠν τους.

Η εξελισσόμενη ρήξη των δύο βασικών “συνεταίρων” της Ε.Ε. βάζει το όλο οικοδόμημα σε τροχιά παρακμής με άδηλες συνέπειες.