Τὸν καιρὸ τῆς ὀθωμανικῆς τυραννίας οἱ Χριστιανοὶ ἦταν κατ’ ἀρχὴν ἀνεκτοί, ἀλλὰ ὡς πολίτες δεύτερης κατηγορίας, στὸ ἔλεος τῆς αὐθαιρεσίας τῆς κάθε τοπικῆς διοίκησης. Ὁ βασικὸς λόγος ποὺ ἄνθισαν πληθυσμιακὰ μὲ δεκάδες χιλιάδες κατοίκων μέρη ἀπόμερα καὶ δυσπρόσιτα, σὲ βουνὰ καὶ ἐρημονήσια, ἦταν ὅτι ἐκεῖ μποροῦσαν οἱ Χριστιανοὶ νὰ ζοῦν χωρὶς νὰ συναναστρέφονται τοὺς κατακτητές, οἱ ὁποῖοι προτιμοῦσαν τὰ γόνιμα ἐδάφη. Παραδόξως, ἡ ἀπελευθέρωση σήμανε καὶ τὴν ἀρχὴ τῆς παρακμῆς τους, ἀφοῦ οἱ κάτοικοι κατέβηκαν ἀπὸ τὰ βουνὰ στὸν κάμπο καὶ ἀπὸ τὰ νησιὰ στὰ νέα ἀστικὰ κέντρα, ὅπως ὁ Πειραιᾶς, ποὺ ἐποικίστηκε πρῶτα ἀπὸ Ὑδραίους καὶ Μανιάτες. Ὅπως καὶ Χιῶτες ποὺ γλίτωσαν ἀπὸ τὴν καταστροφή.

• Ἕνα ἀπὸ τὰ θύματα τῶν ἐπικίνδυνων συναναστροφῶν μὲ τοὺς τυράννους ἦταν καὶ ὁ Ἀθηναῖος νεομάρτυρας Μιχαὴλ Μπακνανᾶς, ἡ μνήμη τοῦ ὁποίου τιμᾶται σήμερα.
• Γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα περίπου τὸ 1750 μ.Χ. καὶ ἔζησε στὴ συνοικία τῆς Βλασσαροῦς (Βρυσάκια), ἡ ὁποία στὸ Μεσοπόλεμο κατεδαφίστηκε γιὰ νὰ ἀναδειχθεῖ ὁ χῶρος τῆς Ἀρχαίας Ἀγορᾶς.
• Οἱ γονεῖς του ἦταν εὐσεβεῖς καὶ τὸν ἀνέθρεψαν χριστιανικά. Ἦταν ὅμως ἄνθρωποι φτωχοί, μὲ ἀποτέλεσμα ὁ νεομάρτυρας νὰ μείνει ἀγράμματος.
• Δούλεψε ὡς κηπουρός. Μιὰ μέρα, ἐνῶ ἐπέστρεφε ἀπὸ τὰ περίχωρα ὅπου ἐργαζόταν στὴν Ἀθήνα, συνελήφθη ἀπὸ Τούρκους φύλακες μὲ τὴν ψευδῆ κατηγορία ὅτι μετέφερε κρυφὰ μπαρούτι γιὰ τοὺς ἐπαναστάτες Ἕλληνες.
• Ὅτι ἡ κατηγορία εἰς βάρος του ἦταν στημένη φαίνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Τοῦρκος καδὴς τὸν καταδίκασε σὲ θάνατο, ἀλλὰ θὰ τοῦ ἔδινε χάρη ἂν γινόταν μωαμεθανός.
• «Δὲν τουρκεύω»! Ἦταν ἡ ἀπάντησή του καὶ δὲν λύγισε μπροστὰ στὶς φοβέρες.
• Καὶ στὸν τόπο τῆς ἐκτέλεσης προσπάθησαν νὰ τὸν ἐκφοβίσουν.
• Τὴν πρώτη φορὰ ὁ δήμιος τὸν χτύπησε στὸ λαιμὸ μὲ τὸ ξίφος ἀναστραμμένο. «Χτύπα γιὰ τὴν πίστη», τοῦ φώναξε.
• «Χτύπα γιὰ τὴν πίστη», τοῦ ξαναφώναξε ὅταν γιὰ δεύτερη φορὰ τὸν χτύπησε πληγώνοντάς τον ἐλαφρά.
• Τελικὰ ὁ δήμιος τὸν ἀποκεφάλισε.
• Στὴν πρώτη κολώνα τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς διακρινόταν τὸ ἐπιγραφικὸ χάραγμα: «1771 Ἰουλίου 9 ἀπεκεφαλίσθη ὁ Πακνανᾶς Μιχάλης».
• Τὸ μοναδικὸ παρεκκλήσι ἀφιερωμένο στὸν Ἅγιο βρίσκεται στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἀναλήψεως Κυρίου Νέου Κόσμου (ὁδ. Λαγουμιτζῆ καὶ Ντελακρουά), ὅπου σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση βρίσκονταν οἱ κῆποι ποὺ καλλιεργοῦσε.
• Τὸ 2003 ἀνακηρύχθηκε προστάτης τῶν διαιτολόγων καὶ διατροφολόγων.
• Δὲν ἦταν εὔκολο καὶ αὐτονόητο νὰ καταφέρνει κάποιος νὰ παραμένει Χριστιανὸς ἐπὶ Τουρκοκρατίας.
• Ὄχι μόνο λόγω τῆς ἄμεσης βίας. Ἀλλὰ καὶ τοῦ πειρασμοῦ τῆς κοινωνικῆς ἀνάδειξης, ποὺ συχνὰ προϋπέθετε τὸν ἐξισλαμισμό.
• Γι’ αὐτὸ καὶ ἔχει ἐκφραστεῖ ἡ ἄποψη ὅτι οἱ πρόγονοί μας ἐκείνης τῆς περιόδου, ἐπειδὴ ἄντεξαν ὅπως ὁ ἅγιος Μιχαήλ, ἦταν σὲ γενικὲς γραμμὲς καλύτεροι Χριστιανοὶ ἀπὸ αὐτοὺς τῆς βυζαντινῆς, ποὺ προηγήθηκε, καὶ τῆς νεοελληνικῆς, ποὺ ἀκολουθεῖ…

Χριστιανική 9 ‘Ιουλίου 2026- Στήλη “Τὰ τοῦ Καίσαρος”