Ο Σεπτέμβριος του 1944 ήταν ο προτελευταίος μήνας της ναζιστικής κατοχής της Ελλάδας. Στο ανατολικό μέτωπο ενόψει της ραγδαίας προέλασης του Κόκκινου Στρατού, η σύμμαχος του Χίτλερ Ρουμανία έχει ανατρέψει από τον περασμένο μήνα τον δικτάτορα Αντωνέσκου και κηρύξει τον πόλεμο στους μέχρι πρότινος συμμάχους της. Το ίδιο επρόκειτο να κάνει και η Βουλγαρία μέσα στο μήνα.  Οι Γερμανοί δεν μπορούν να σταθούν πια στην Ελλάδα και φεύγοντας, εντείνουν μεθοδευμένα την τρομοκρατία για να εκβιάσουν ασφαλή απαγκίστρωση.     

Οι μαζικές εκτελέσεις στο μπλόκο της Κοκκινιάς στις 17 Αυγούστου, το ολοκαύτωμα του Χορτιάτη στις 2 Σεπτεμβρίου με 149 νεκρούς, εκ των οποίων τα 109 θύματα ήταν γυναικόπαιδα και άλλες φρικαλεότητες εντάσσονται στο συνολικότερο αυτό κλίμα. Με τους Γερμανούς συμπράττουν πρόθυμα και Έλληνες συνεργάτες τους.

Στο πλαίσιο αυτό, εντάθηκαν οι φρικαλεότητες και οι εκτελέσεις αγωνιστών της αντίστασης. Στις 5 Σεπτεμβρίου εκτελέσθηκε μαζί με άλλους 49 κρατουμένους η 17χρονη μαθήτρια Ηρώ Κωνσταντοπούλου, οργανωμένη στην ΕΠΟΝ. Την πρώτη φορά που συνελήφθη, στις αρχές του Ιουλίου, απελευθερώθηκε με παρέμβαση των γονέων της. Συνελήφθη ξανά στις 31 του μηνός, ενώ μετείχε σε πράξεις δολιοφθοράς κατά των δυνάμεων κατοχής. Βασανίστηκε για τρεις εβδομάδες στο κολαστήριο της οδού Μέρλιν χωρίς να μαρτυρήσει κανέναν, χωρίς να λυγίσει απέναντι στους βασανιστές της. Έτσι, οδηγήθηκε στην πτέρυγα των μελλοθανάτων στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου.

Εκεί κρατούμενη ήταν και η Λέλα Καραγιάννη, που εκτελέσθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου, με άλλους 59 κρατουμένους. Παρά το γεγονός ότι ήταν πολύτεκνη μητέρα επτά παιδιών, δεν δίστασε από τις πρώτες μέρες της Κατοχής να ξεκινήσει την αντίσταση με την παράνομη οργάνωση “Μπουμπουλίνα”, η οποία φυγάδευε και προστάτευε Βρετανούς στρατιωτικούς που είχαν εγκλωβιστεί στην κατεχόμενη Ελλάδα, συγκέντρωνε πληροφορίες και επιδιδόταν σε δολιοφθορές.  Η μητέρα της ήταν συγγενής της αγωνίστριας του 1821. Συνελήφθη για πρώτη φορά το 1941, οπότε και απελευθερώθηκε. Συνεργάστηκε και με το δίκτυο “Απόλλων” που μετέδιδε πληροφορίες στο βρετανικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής. Όμως, συνελήφθη ξανά το καλοκαίρι του 1944, με πέντε από τα παιδιά της και βασανίστηκαν στην οδό Μέρλιν. Ακόμα και όταν απείλησαν οι βασανιστές της ότι θα σκότωναν το ένα παιδί της, δεν λύγισε, προκαλώντας τους κατάπληξη.

Κι εκείνη είχε μεταφερθεί στην πτέρυγα των μελλοθανάτων του Χαϊδαρίου, όταν έστειλαν εκεί την Ηρώ Κωνσταντοπούλου. Εκεί συναντήθηκαν οι δύο γυναίκες, προερχόμενες από διαφορετικές, έως και ανταγωνιστικές μεταξύ τους τάσεις της Αντίστασης.

Και οι δύο είχαν συλληφθεί δύο φορές, βασανιστεί και αψηφήσει και εξευτελίσει τους βασανιστές τους. Η 46χρονη πολύτεκνη μητέρα και η 17χρονη μαθήτρια ανέπτυξαν σχέση μάνας-κόρης. Και οι δύο επέλεξαν το δύσκολο δρόμο του αγώνα, παρά το γεγονός ότι κανείς δεν θα μπορούσε να είχε κατηγορήσει μια πολύτεκνη μητέρα για απραξία, ούτε μια μικρή μαθήτρια. Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου προερχόταν από εύπορη οικογένεια που θα μπορούσε να της εξασφαλίσει μια άνετη ζωή.

Μαρτυρίες μαχητών από το τέλος του πολέμου, είτε Δυτικών είτε Σοβιετικών, έχουν κοινό στοιχείο τους την αγωνία να μη χάσουν τη ζωή τους τις τελευταίες μέρες του, ενώ είχαν καταφέρει να επιζήσουν μέχρι τότε, κινδυνεύοντας καθημερινά επί χρόνια.

Το γεγονός αυτό επαυξάνει τον ηρωισμό των δύο γυναικών, που ενώ οι Γερμανοί έφευγαν, δεν δίσταζαν να εκτίθενται σε κινδύνους. Τιμούμε τη μνήμη και των δύο, τόσο για την προσφορά τους, όσο και ως παραδειγμάτων αυτοθυσίας και αυταπάρνησης για τις ερχόμενες γενιές.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>